Günde 30 Dakikalık Antrenman Milyonların Etkilendiği Hastalığın Önüne Geçiyor
Egzersizin ruh haline güzel geldiği uzun vakittir biliniyor. Lakin yeni araştırmalar, tek bir antrenman seansının bile süratli tesir gösterebileceğini ortaya koyuyor. 30 dakikalık orta tempolu koşu ya da yürüyüş, birtakım şahıslarda korku ve depresif belirtileri kısa müddette hafifletebilir. Araştırmacılar, bu tesirin adiponektin isimli hormonla ilişkili olabileceğini belirtiyor. Yeniden de idmanın tıbbi tedavinin yerine geçmediğini unutmamak gerekiyor.
Yarım saatlik antrenman ruh halini süratlice değiştirebilir
Hong Kong Polytechnic University’den araştırmacıların da yer aldığı çalışma, tek seferlik orta yoğunlukta antrenmanın ruh hali üzerindeki süratli tesirini inceledi. Araştırmada 18-40 yaş aralığındaki 40 yetişkin, 30 dakika boyunca koşu bandında idman yaptı. İştirakçiler antrenmandan evvel ve sonra ruh hali değerlendirmesi doldurdu. Sonuçlarda hem dert ve depresyon belirtisi olanlarda hem de belirtisi olmayanlarda ruh halinde manalı bir düzgünleşme görüldü. Belirti yaşayan iştirakçilerde öfke, baş karışıklığı, yorgunluk, depresyon ve dert puanlarının düştüğü aktarıldı.
Bulgu, ‘spor yapınca âlâ hissettim’ cümlesinin sırf şahsî bir his olmadığını gösteriyor. Araştırmacılar, tek bir idman seansının bile süratli bir antidepresan tesir yaratabileceğini belirtiyor. Lakin burada dikkat edilmesi gereken nokta şu: Çalışma antrenmanın ruh haline katkısını gösterse de depresyon tedavisi için tek başına kâfi olduğu manasına gelmiyor.
Özellikle klinik depresyon, telaş bozukluğu ya da tertipli ilaç kullanımı olan şahısların antrenmanı destekleyici bir sistem olarak değerlendirmesi ve gerekiyorsa uzmana istişaresi daha gerçek olur.
Etkinin gerisinde adiponektin hormonu olabilir
Araştırmacılar, idmanın ruh halini neden bu kadar süratli etkileyebildiğini anlamak için fare deneyleri de yaptı. Moleküler Psychiatry’de yayımlanan çalışmaya nazaran orta yoğunlukta tek seferlik antrenmandan sonra farelerde adiponektin isimli hormonun hem kanda hem de beynin duygusal düzenlemeyle bağlı bölgelerinde arttığı görüldü.
Adiponektin, yağ dokusu tarafından salgılanan bir hormon olarak biliniyor. Çalışmada bu hormonun beyindeki AdipoR1 isimli reseptörü etkilediği ve anterior singulat korteks bölgesindeki birtakım hudut hücrelerini aktive ettiği belirtildi.
Bu düzenek epeyce kıymetli zira araştırmacılara nazaran antrenmanın ruh hali üzerindeki tesiri sadece “endorfin salgılandı, güzel hissettirdi” açıklamasından ibaret olmayabilir. Adiponektin, AdipoR1 ve APPL1 üzerinden gelişen sinirsel değişimler, beyindeki kontakların güçlenmesine katkı sağlayabilir. Farelerde antrenman sonrası görülen olumlu davranış tesirlerinin 24 saate kadar sürdüğü, 48 saatte ise azaldığı bildirildi. İnsanlarda bu tesirin ne kadar sürdüğü ise şimdi net olarak ölçülmüş değil.
Yarım saatlik hareket bile ruh halini değiştirebilir
Araştırmanın en dikkat çeken tarafı, tesirin uzun bir spor programından değil, tek bir idman seansından sonra görülmesi. Yani saatlerce spor salonunda kalmak ya da ağır idman yapmak gerekmiyor. Orta tempolu 30 dakikalık bir yürüyüş, koşu bandında hafif bir tempo ya da vücudu biraz hareket ettiren emsal bir aktivite bile ruh halinde süratli bir değişim yaratabiliyor.
Bilim beşerlerine nazaran idmandan sonra ortaya çıkan bu güzel his, sırf ‘spor yaptım, kendimi yeterli hissediyorum’ niyetinden ibaret olmayabilir. Bedende salgılanan adiponektin hormonu beyne ulaşıyor ve hisleri düzenleyen bölgelerde birtakım değişimleri tetikliyor. Fareler üzerinde yapılan deneylerde bu tesirin 24 saate kadar sürdüğü görüldü. İnsanlarda ne kadar sürdüğü şimdi net değil ancak araştırma, kısa vadeli hareketin bile ruh halini toparlamada tesirli olabileceğini gösteriyor.
