Psikologlara Nazaran Beşerler Neden Berbat Şeylerin Diğerlerine Olacağını Düşünür?
Çoğu kişi berbat bir olayın kendi başına gelmeyeceğini düşünür. Hastalık, kaza ya da aksilikler daima diğerlerine daha yakın gelir. Psikologlara nazaran bu fikir biçimi hayli yaygındır. Beyin, olumsuz ihtimalleri görmezden gelme eğiliminde olur. Bu durum “iyimserlik yanlılığı” olarak isimlendirilir.
Beyin Olumsuz Bilgileri Geri Plana Atıyor
University College London’dan nörobilimci Tali Sharot’un yaptığı araştırmalar, beynin olumlu ve olumsuz bilgileri farklı halde işlediğini ortaya koyuyor. Beyin âlâ haberlerle karşılaştığında bilgiyi süratli halde kabul ediyor ve kolaylıkla güncelliyor. Olumsuz bilgiler kelam konusu olduğunda ise birebir durum yaşanmıyor.
Araştırmalara nazaran beynin kimi bölgeleri olumlu bilgiler karşısında daha etkin hale gelirken, olumsuz bilgilerde aktivite düşüyor. Bu durum, berbat ihtimallerin daha az ciddiye alınmasına neden oluyor. Psikologlara nazaran zihin, tehdit edici bilgileri küçümsemeye ve olumlu ihtimalleri abartmaya yatkın çalışıyor.
İyimserlik Yanlılığı İnsan Tabiatının Parçası
Psikolojiye nazaran bu durumun kökeni evrimsel süreçlere dayanıyor. Optimist düşünme eğilimi, insanlara geçmişte hayatta kalma avantajı sağlamış olabilir. Daha gözü pek adımlar atmak, risk almak ve yeni fırsatlara yönelmek bu sayede mümkün hale gelmiş olabilir.
Araştırmalar, insanların büyük kısmının bu yanlılıktan etkilendiğini gösteriyor. Gelecekte makûs bir şey yaşama ihtimali kelam konusu olduğunda, zihin bu bilgiyi gereğince ciddiye almıyor. Bu yüzden birçok kişi olumsuz senaryoların kendisine değil diğerlerine daha yakın olduğunu düşünüyor.
Bu Fikir Biçimi Riskleri Artırabiliyor
Her ne kadar optimistlik motivasyon sağlasa da kimi durumlarda riskli sonuçlar doğurabiliyor. Beşerler hastalık, kaza ya da maddi kayıp ihtimalini küçümsediğinde tedbir alma konusunda daha pasif davranabiliyor. Bu durum uzun vadede önemli problemlere yol açabiliyor.
Uzmanlara nazaran bilhassa finansal planlama, sıhhat ve güvenlik üzere mevzularda gerçekçi düşünmek büyük ehemmiyet taşıyor. Optimistlik yanlılığı kısa vadede rahatlatıcı olsa da uzun vadede hazırlıksız yakalanma riskini artırabiliyor. Bu yüzden dengeyi korumak kritik rol oynuyor.
