Kanser Geni Taşıyan Sperm Donörü Avrupa Genelinde 197 Çocuğun Babası Oldu
Avrupa genelinde yürütülen kapsamlı gazetecilik soruşturması, tıp dünyasını ve kamuoyunu sarsan çarpıcı sonuçlar ortaya koydu. Kanser riskini önemli halde artıran az genetik mutasyonu taşıyan anonim sperm donörü, yıllar içinde yüzlerce çocuğun dünyaya gelmesine yol açtı. Kimi çocuklarda ağır kanser hadiseleri tespit edildi, hayatını kaybedenler oldu.
Nadir TP53 mutasyonu taşıyan sperm donörü, Avrupa genelinde yüzlerce doğuma yol açtı
Yapılan araştırmalar, donörün TP53 geninde mutasyon bulunduğunu ortaya koydu. Hücrelerin kanserleşmesini önlemede hayati rol oynayan TP53 genindeki hasar, Li-Fraumeni sendromu ismi verilen önemli tabloyla ilişkilendiriliyor. Uzmanlara nazaran mutasyonu taşıyan bireyler, ömür mühleti boyunca yüzde 90’a varan oranlarda kanser riskiyle karşı karşıya kalabiliyor.
Donör, üniversite öğrencisi olduğu periyotta Danimarka merkezli European Sperm Bank üzerinden bağış yaptı. Sıhhat taramalarından geçen donör, mutasyonun farkında değildi.
Araştırmalara nazaran spermlerin yaklaşık yüzde 20’si riskli geni taşıyordu. Etkilenen spermle dünyaya gelen çocuklarda mutasyon, bedendeki tüm hücrelere aktarılmış durumda.
İlk tespit edilen 67 olayın akabinde gerçek sayı Freedom of Information müracaatlarıyla ortaya çıktı
Mayıs ayında Avrupa İnsan Genetiği Derneği konferansında sunulan datalar, birinci etapta sekiz ülkede 67 çocuğu işaret ediyordu. Rouen Üniversite Hastanesi’nden genetikçi Dr. Edwige Kasper, vakalar ortasında beyin tümörleri, Hodgkin lenfoma ve çocukluk çağı kanserleri görüldüğünü açıkladı. En az 10 çocukta kanser teşhisi kondu, kimi hadiselerde ise iki farklı kanser çeşidi birebir bireyde tespit edildi.
BBC öncülüğünde yürütülen yeni soruşturma, bilgi edinme talepleri ve doktor-hasta görüşmeleriyle gerçek tabloyu gün yüzüne çıkardı. Datalar, 14 ülkede en az 197 çocuğun kelam konusu donörden dünyaya geldiğini ortaya koydu. Tüm ülkelerden bilgi alınamadığı için sayının daha da artabileceği belirtiliyor.
Olay, Avrupa genelinde sperm bağışı düzenlemeleri tartışmasını yine alevlendirdi
European Sperm Bank, yaşananlardan derin hüzün duyulduğunu açıkladı ve donör tespit edilir edilmez sistemden çıkarıldığını bildirdi.
Kurum yetkilileri, kelam konusu mutasyonun mevcut tarama sistemleriyle evvelden tespit edilemediğini savundu. Fakat sperm kullanımının kimi ülkelerde yasal sonları aştığı da kabul edildi.
