Bilim 30 Yıllık Sırrı Çözdü: Beyni Koruyan ve Kanserle Savaşan Bâtın Besin Bulundu
Bilim dünyası, insan biyolojisinin en derin labirentlerinden birinde 30 yıldır süregelen gizemi nihayet aydınlattı. Florida Üniversitesi ve Trinity College Dublin liderliğindeki milletlerarası bir araştırma takımı, beyin sıhhatinden kanserle uğraşa kadar hayati roller üstlenen kritik bir mikro besinin hücrelerimize nasıl ulaştığını keşfetti. ‘Queuosine’ (okunuşuyla cue-o-scene) ismi verilen bu bileşiğin izini süren bilim insanları, bedenin bu maddeyi nasıl absorbe ettiğini bularak tıp tarihinde yeni bir sayfa açtı.
Detaylar 👇
Vücudun dışarıdan temin etmek zorunda olduğu bu bileşik yaşamsal işlevler için kritik değer taşıyor
Queuosine, bedenimizin kendi başına üretemediği, adeta bir vitamin üzere dışarıdan alınması gereken mucizevi bir bileşiktir. Kaynağı ise tükettiğimiz besinler ve bağırsaklarımızda bizimle ahenk içinde yaşayan dost bakterilerdir. On yıllardır kıymeti bilinmesine karşın, bu besinin hücre içine nasıl sızdığı bir bilmece olarak kalmıştı. Proceedings of the National Academy of Sciences mecmuasında yayımlanan çalışma, bu gizemli geçişi sağlayan anahtarı, yani ilgili geni gün yüzüne çıkardı.
Araştırmanın başındaki isimlerden Profesör Valérie de Crécy-Lagard, bu keşfi ’30 yıllık bir avın sonu’ olarak nitelendiriyor. Bilim insanları uzun vakittir bir taşıyıcının varlığından şüpheleniyordu lakin kimse onu bulamıyordu. Bu keşif, beslenme sistemimizin ve mikrobiyomumuzun genetik sözlerimizi nasıl şekillendirdiğini anlamak ismine ihtilal niteliğinde bir adım.
Peki Queuosine tam olarak ne yapıyor?
Bu küçük molekül, bedenin protein inşa etme sürecinde kritik bir ‘denetleyici’ rolü üstleniyor. DNA’daki talimatları okuyup proteine dönüştüren transfer RNA (tRNA) moleküllerini modifiye ederek, genetik kodun hakikat okunmasını sağlıyor. Bir bakıma, bedenin biyolojik yazılımına en hassas ayarları yapıyor.
Araştırmacılar, bu süreci yöneten bâtın kapının SLC35F2 geni olduğunu belirledi. Daha evvel yalnızca birtakım virüslerin ve kanser ilaçlarının hücreye girişiyle ilişkilendirilen bu genin aslında Queuosine’in ana taşıyıcısı olduğu anlaşıldı.
Uluslararası akademik iş birliği sayesinde biyolojik sistemlerdeki bu değerli eksik halka tamamlanmış bulunuyor
1970’lerde keşfedilmesine karşın hak ettiği ilgiyi yeni görmeye başlayan bu besin, hafıza, öğrenme yetisi, metabolik istikrar ve gerilime karşı direnç üzere pek çok alanda kelam sahibi. Queuosine taşıyıcısının deşifre edilmesi, bilhassa nörolojik hastalıklar ve kanser savunma sistemleri üzerine geliştirilecek yeni kuşak tedavilerin önünü açıyor. Memleketler arası bir iş birliğinin meyvesi olan bu muvaffakiyet, sağlıklı bir ömrün yalnızca yediklerimizde değil, o yiyeceklerin hücrelerimize nasıl ulaştığında gizli olduğunu bir sefer daha kanıtlıyor.
