Çağdaş Ailede Yakınlık İllüzyonu
Her aile fotoğrafı gülümsemelerle doludur. Lakin fotoğraf karesi dağıldığında birçok vakit ortaya çıkan gerçek, sessiz odalar, birbirine değmeyen bakışlar ve içten içe büyüyen yalnızlıklardır. Bu durum sadece bireylerin değil, aile sisteminin de sıhhatini tehdit eder. Bir konutun içinde fizikî olarak yan yana olmak, duygusal manada yakın olmayı garantilemez.Teknoloji, iş temposu, bireyselleşme… Hepsi aile bağlarını görünmez biçimde zayıflatıyor. “Birlikte yemek yiyoruz, tıpkı meskende yaşıyoruz” diyen birçok aile aslında birbirine ara koymuş durumda. Zira asıl problem, yan yana olmak değil; birbirini hissetmek, dinlemek ve anlamaktır. Bu noktada aile danışmanlığı, aile bireylerine fark ettirmeden kaybettikleri bu bağı tekrar kurmaları için yol gösterir.
Terapötik ortam, ailelere bir ayna fiyat.
Bu aynada kimi vakit bastırılmış öfkeler, kimi vakit söylenmemiş sevgiler görünür hale gelir. Örneğin, sessiz bir çocuğun ders başarısızlığı birden fazla vakit “tembellik” değil, duyulmamış olmanın çığlığıdır. Eşler ortasındaki daima tartışmalar ise sadece günlük gerilimin değil, yıllardır lisana gelmeyen beklentilerin yansımasıdır. Aile terapisi, bu görünmeyen dinamikleri açığa çıkarır.
Birçok aile, danışmanlık sürecinde şaşırtan bir keşif yaşar: Yanındaki insanı aslında çok az tanıdığını fark eder. Çocuğunu yalnızca ders notlarıyla, eşini sırf sorumluluklarıyla gören aileler; danışmanlık süreciyle birlikte onların hislerini, telaşlarını ve umutlarını da görmeye başlar. Bu tekrar tanışma, aileyi sırf güzelleştirmez; tıpkı vakitte daha güçlü kılar.
Şimdi size aile danılmanlıklarından isimlerini değitirmiş olduğum danışanların kıssasından çok küçük örnekler vereyim.
“Ayşe ve Mehmet, evliliklerinin on ikinci yılında danışmanlığa başvurdular. Birinci görüşmede her ikisi de “Aslında büyük bir sorunumuz yok” diyordu. Çocukları Defne ise ergenlik dönemindeydi ve son aylarda içine kapanmış, notları düşmüştü. Seans ilerledikçe tablo değişti. Ayşe, konut işlerinin yükünden bahsederken, Mehmet gözlerini yere indirdi. Mehmet işten meskene geldiğinde daima telefonuna bakıyordu. Defne, odasına kapanıyor ve kimseyle konuşmuyordu. Görünürde arbede yoktu; ancak konutun içinde ağır bir sessizlik hakimdi. Terapide bu sessizlik konuşulur hale geldi. Defne birinci defa “Kendimi bu konutta görünmez hissediyorum” dedi. Mehmet ise “Ben ailem için çalışıyorum, lakin galiba yanınızda olmayı unuttum” diye itiraf etti. Ayşe, “Hepimiz çok yorgunuz, lakin birbirimizi yormadan dinlemeyi bilmiyoruz” dedi. Bu farkındalık süreciyle birlikte aile üyeleri birbirini suçlamayı bırakıp dinlemeyi öğrenmeye başladı. Mehmet, akşamları telefona gömülmek yerine Defne’nin gününü dinlemeyi alışkanlık haline getirdi. Ayşe, yüklerini paylaşmayı öğrendi. Defne ise yalnızlığının azaldığını hissetti. Sessizlik yerini küçük lakin samimi diyaloglara bıraktı.”
“Elif ve Murat, evliliklerinin yedinci yılında terapiye başvurdu. Görünürde problemleri “küçük tartışmalar”dı. Lakin seans ilerledikçe ortaya çıkan şey şuydu: Murat daima işine sığınıyor, Elif ise duygusal gereksinimlerinin karşılanmadığını hissediyordu.
Murat, “Ben konuta huzur getirmeye çalışıyorum” derken; Elif, “Benim için huzur, birlikte vakit geçirmekti” dedi. Tartışmalar aslında asıl mevzudan, yani duygusal kopuştan uzaklaşıp gündelik hususlara sapıyordu.
Aile terapisi, bu görünmeyen çatışmayı açığa çıkardı.
Elif’in gereksiniminin inanç ve görülme olduğu, Murat’ın ise korkularından kaçmak için işe sığındığı anlaşıldı. Terapi süreci, ikisini yine ortak bir tabanda buluşturdu.”
Modern ailede en büyük risk, arbede etmek değil; birbirine sessizce yabancılaşmaktır. İşte bu yüzden aile danışmanlığı ve aile terapisi, yalnızca sorun çözme usulü değil, toplumsal seviyede bağları onaran bir güçtür. Zira aile, sadece “birlikte yaşanılan bir yer” değil; hayatın yükünü taşırken insanı ayakta tutan en temel bağdır.
Sevgilerimle…
Bu makalede öne sürülen fikir ve yaklaşımlar büsbütün muharrirlerinin özgün niyetleridir ve Onedio’nun editöryal siyasetini yansıtmayabilir. ©Onedio
